Hát mừng dâu mới của người Mường

Cũng giống dân tộc Thái anh em, người Mường Tây Bắc cũng có những mỹ tục trong việc cưới xin, xây dựng mái ấm gia đình.

Thiếu nữ dân tộc Mường

Các cô gái Mường từ tuổi học trò đã thạo trồng bông, dệt vải, thêu thùa, làm đệm làm chăn, làm của hồi môn, để kính biếu bố mẹ chồng, họ hàng thân thích nhà chồng. Sau khi làm xong thủ tục trong buổi lễ đón dâu, cả cô dâu và "hội hôn" được nghe bố mẹ chồng, chú bác, cô dì của chồng "đồng ca" bài hát mừng nàng dâu mới một cách tha thiết, thiết thực, gây phấn chấn cho mọi người:

"Mừng sao mừng thế,
Mừng như con gà mừng thóc,
Mừng như con chim mừng ngọn cây lau,
Mừng như con gâu hót mừng xuân mới,
Mừng như con cá nó mừng vực sâu,
Mừng như cây cau mừng sai buồng sai quả,
Mừng như trống cái mừng dùi sơn son,
Mừng có ông mối bà mối
Đã đi đón dâu này lại,
Đã đi đón gái này về,
Từ nay:
Cái mạ cũng là của nàng
Cái sàng cũng là của dâu,
Con lợn, con gà, con bò, con trâu
Cũng là của nàng dâu tất cả
Nàng hãy cùng chồng thay mẹ thay cha,
Trông nom lấy cửa lấy nhà,
Mong con chồng vợ thuận hòa
Cho mẹ cho cha vui vẻ,
Cho họ hàng vui vẻ,
Cho cả mường ngợi ca
Hãy nhớ kỹ buổi vui hôm nay".

Vui mừng nghe hát toàn ý đẹp lời hay, vui đón những công việc sắp phải làm theo lời mẹ cha, họ hàng đã quyết, cô dâu nâng chén rượu chúc mừng bố mẹ chồng bằng những lời ca có vần có điệu tận đáy lòng mình:

"Thơm nồng chén rượu bông báng,
Thơm cay chén rượu bông con,
Cha mẹ thực lòng thương con,
Thì chén rượu này sẽ cạn,
Không cạn bẩy cũng phải cạn ba,
Để mừng cho đôi chúng con,
Từ nay nên cửa nên nhà,
Mai kia:
Sinh được con trai - làm nhà kê mái,
Sinh được con gái - làm nhà vây quanh,
Để ngày ngày:
Nhường cơm xẻ canh,
Phần cha phần mẹ,
Phần ông phần bà,
Đó là lòng con muốn thế,
Cả chúng con muốn thế,
Cha ơi, mẹ ơi, cha mẹ thương con thì rượu này phải cạn”.

Truyền thống ấy, mỹ tục ấy, nét đẹp văn hóa ấy vẫn tồn tại trong hầu hết những đám cưới trong các bản làng từ Thanh Hóa ra Tây Bắc, nơi có dân tộc Mường sinh sống.